Een leeg schoolplein #blimageNL

Frans Droog daagde me uit tot een #blimage. Lees zijn blog voor details erover. Er is nog genoeg ander schrijfwerk te doen, dus ik dacht eerst: ik stel het even uit. Maar toen ik zijn blog las, werd ik onmiddellijk getroffen door de foto van het lege schoolplein. Daar heb ik wel een verhaal bij, dat ik hierbij dan ook maar deel.


 

(c) Creative Commons Frans Droog

Het was vorig najaar. We gingen op een zaterdagochtend vroeg op pad, met de hele klas van mijn zoon. Want onze juf Femke was genomineerd om Leraar van het Jaar PO te worden. De verkiezing daarvan vond plaats op een feest in Utrecht en iedereen ging mee. Nou ja, iedereen?

De sfeer op het plein hield het midden tussen een schoolreisje en een bezoek aan een belangrijke voetbalwedstrijd, zo een waarvan je weet dat het Nederlands Elftal die vrijwel zeker gaat winnen. Iedereen was blij en uitgelaten. De kinderen renden door elkaar heen en de begeleidende ouders stonden vrolijk toe te kijken.

Alleen juf B., de duocollega van Femke, had een zorgelijk gezicht. Want nog niet iedereen was er. Ik zag hoe ze af en toe een blik op haar telefoon wierp en soms probeerde te bellen. De tijd verstreek en we moesten toch echt gaan.

Ik voelde dat ik het sneu vond voor die ene jongen die er niet bij was. Misschien werd Femke wel gekozen en dan zouden alle kinderen maandag mooie verhalen hebben, behalve hij. Hij was er dan niet bij geweest, en hoe kon je nou met de hele klas feestvieren als één iemand niet had gedeeld in dat mooie moment?

De buschauffeur wilde toch echt vertrekken, en iedereen stapte de bus in. De kinderen klierden en zochten plekken achterin. De ouders kletsten vrolijk verder en zaten iets meer naar voren. Helemaal voorin zat juf B., naast de chauffeur. Daar bleef het stil.

De bus vertrok en ik keek nog één keer om naar een leeg schoolplein.

Maar toen merkte ik, dat de bus een andere straat insloeg dan ik had verwacht. Dit was toch niet de snelste route de stad uit? Zou er een omleiding zijn, zo vroeg op zaterdag? Weer sloeg de bus af, en toen begon me iets te dagen…

Even verderop stopte de bus, zomaar midden op straat. Juf B. stapte uit, en belde aan bij een huis. Het duurde even, maar daar zwaaide de deur open en er kwam een jongen uitgerend, een rugzakje bungelend op z’n rug. Hij stormde de bus in en vond een plekje achterin, bij zijn vrienden.

Ook juf B. stapte de bus weer in. De buschauffeur klapte de deur dicht en trok op. Opeens wist ik wie voor mij op dat moment, nog voor de verkiezing, en terwijl ze niet eens genomineerd was, Leraar van het Jaar geworden was.


 

Mijn #blimageNL-uitdaging gaat naar Jan Fasen. Kun jij iets met onderstaande foto, Jan?

opengewerkte auto

Posted in Dialoog, Kwaliteit | Tagged | Leave a comment

Gert Biesta’s onderwijstheorie: bewijzen of geloven?

Full disclosure: ik ben een groot bewonderaar van Gert Biesta’s werk, heb een aantal keren met hem samengewerkt bij NIVOZ en hoop dat nog vaker te mogen doen. Voor De Nieuwe Meso stel ik met Gerritjan van Luin en Arie Olthof op dit moment een themanummer samen over zijn werk en de betekenis voor de praktijk van leidinggevenden in het onderwijs. We denken natuurlijk dat dit een heel boeiend themanummer gaat worden. Een vraag die we ons daarbij stelden is: waar komt de kritiek op Biesta vandaan, die soms zelfs overgaat in irritatie?  Continue reading

Posted in Theorie | Tagged , | 3 Comments

Wat ik zoal deed de afgelopen tijd

Om te kunnen schrijven, is de structuur van vaste routines voor mij onmisbaar. En juist die routines ontbraken even de afgelopen maanden, vanwege wat veranderingen op het werkvlak. Ik heb mijn werkzaamheden op de Hogeschool Utrecht, voor het lectoraat Normatieve Professionalisering afgerond (op één promotieproject na, dat ik nog blijf begeleiden). Mijn werk voor NIVOZ breid ik uit naar drie dagen in de week. Daarnaast blijf ik zelfstandig advieswerk doen.
Dat betekent niet dat ik niet geschreven heb de afgelopen tijd. In dit blogbericht zet ik een paar stukjes en verwijzingen op een rij.

NIVOZ
Bij NIVOZ ben ik verantwoordelijk voor het NIVOZ-Forum, een van onze drie pijlers. Daar zijn we nu zo’n 1,5 jaar mee bezig. De reacties zijn goed, en voor komend schooljaar willen we het verder uitbouwen. In een combinatie van schrijven en publiceren van artikelen, het organiseren van bijeenkomsten en meedenken als denktank beogen we leraren en schoolleiders fundamentele onderbouwing en legitimering te geven voor het ontwikkelen van goede onderwijspraktijk.
De afgelopen maanden heb ik daar een paar beschouwingen geschreven. Een naar aanleiding van een studieochtend over het onderwijscurriculum (met Gert Biesta en Dick van der Wateren). En een paar zogenaamde Opinies, waarmee we bij NIVOZ wat scherper standpunt willen innemen over actuele thema’s.

De Nieuwe Meso
De Nieuwe Meso is inmiddels het tweede jaar bij de nieuwe uitgever ingegaan. Redactie en uitgever zijn erg tevreden over de samenwerking. Ook hier krijgen we goede reacties van lezers! We hopen dat die fijne respons nog omgezet gaat worden in een verhoging van het aantal abonnementen. Tip: als je de e-mail-nieuwsbrief krijgt, betekent dat nog niet dat je ook echt abonnee bent 😉 Het is niet duur, wij als redacteuren doen alles vrijwillig, onze uitgever rijdt niet in een Maserati, en we zijn wel het enige écht onafhankelijke vakblad voor leidinggevenden en bestuur in het onderwijs. Nou, als dat niet voldoende argumenten zijn… Misschien nog dat het ook een interessant blad is om te lezen?

We komen nu vier keer per jaar uit, iedere keer met een selectie artikelen over min of meer actuele kwesties, én een Focus-gedeelte waarin iedere keer een ander thema centraal staat. De afgelopen keren hebben we een special uitgebracht over ‘Wijsheid en leiderschap’ en ‘Vakmanschap van leraren’. Hier het overzicht van alle uitgaven tot nu toe.

Zelf ben ik, na mijn serie columns ‘Ecologie van het onderwijs’, aan een nieuwe serie begonnen: Leiders gezocht. Over leiders in het onderwijs, en het opleiden (en vormen) van leiders door het onderwijs.

probleem cartoon Pieter DNM

Rapport VO-raad
Aan het begin van dit jaar heb ik met Edith Hooge samengewerkt aan een rapport over collegiale bestuurlijke visitatie in het VO. In het najaar begint er een pilot op basis van dit rapport. Ik denk dat dit een heel goede ontwikkeling is, om de kwaliteit van het onderwijsbestuur op een (nog) hoger niveau te brengen; het is me een eer daar een steentje aan te hebben bijgedragen.

Toezicht en Policy Governance
Het afgelopen jaar heb ik weer een aantal raden van toezicht begeleid bij het doen van een zelfevaluatie, of bij het herijken van de uitgangspunten voor hun werk als intern toezichthouder. Hierbij is het Policy Governance-systeem voor mij een belangrijke inspiratiebron. Ik schrijf daar te weinig over, vind ik zelf. Dat heeft deels te maken met de vertrouwelijkheid van de casussen waarover ik hoor als adviseur: die zet je niet zomaar op internet. Ik ga dat goedmaken, omdat ik met Helmie van Ravenstein bezig ben met de vertaling van een boek over Policy Governance. Werktitel: Aan de slag met Policy Governance. Hierover binnenkort meer!
In de tussentijd is misschien dit artikel in VTOI Nieuws over de haken en ogen rond bezoldiging van intern toezichthouders in het onderwijs interessant om te lezen.

Boekhandel Roelants
En af en toe schrijf ik ook voor de website van Boekhandel Roelants in Nijmegen. Een sympathieke boekhandel, die laat zien dat er nog genoeg mensen meerwaarde zien in een boekhandel waar je de boeken kunt aanraken, inzien en met een echt mens kunt bespreken, voor je ze koopt. Onlangs opende Roelants een derde vestiging, Books by Roelants, op de Nijmeegse universiteitscampus.
Hier mijn stukje over Leo Vroman.

Een voornemen is om wat structureler op dit weblog te laten weten waar ik mee bezig ben, en waar af en toe wat van me verschijnt. Maar je weet hoe dat gaat met voornemens… We zullen zien.

Posted in Columns Roelants, Opinie | Leave a comment

Leiderschap in het onderwijs

‘Leadership is overrated’–een kreet die laatst langskwam op Twitter. Het moet gezegd dat leiderschap een cliché is geworden met zoveel betekenissen, dat het bijna niet meer mogelijk is om erover te praten. Toch ontkomen we er niet aan, ook niet in het onderwijs. Er zijn nu eenmaal schoolleiders, ook al worden die door sommigen overbodig verklaard. De scholen die werkelijk zonder leider werken, moet ik nog tegenkomen. En zelfs de grote voorbeelden uit het bedrijfsleven, zoals Ricardo Semler, zijn organisaties waar de verantwoordelijkheid gedeeld wordt, maar er uiteindelijk toch één leider is. Die daarmee een extra verantwoordelijkheid draagt, die we ook wel eindverantwoordelijkheid noemen. Over die verantwoordelijkheid wil ik het hebben, als ik over ‘leiderschap’ praat.

Continue reading

Posted in Leiderschap, Praxis, Professionele ruimte, Theorie | Tagged , , | 2 Comments

Inleiding Policy Governance: het cirkelschema

Het is weer de tijd van de zelfevaluaties van raden van toezicht. Dat is een goede zaak. In diverse governance-codes is opgenomen dat een raad van toezicht haar eigen functioneren regelmatig evalueert. In de praktijk betekent dat, dat de raad eens in het jaar wat langer stilstaat bij het eigen functioneren. Vaak wordt dan om het jaar daar een externe begeleider bij gevraagd, die met de blik van buiten de RvT kritisch op het eigen functioneren kan bevragen. Die rol mag ik af en toe spelen. Dat vind ik leuk werk om te doen, en regelmatige lezers van dit blog weten dat ik me daarbij laat inspireren door het Policy Governance®-systeem. Dat is een prachtig systeem, waar in het Nederlands helaas veel te weinig informatie over beschikbaar is. Ook in het Engels trouwens, maar dat is een andere kwestie. In deze rustige week heb ik een middag besteed aan het maken van een korte inleiding op Policy Governance, en meer specifiek op het cirkelschema. Continue reading

Posted in Theorie, Toezicht | Tagged , , , | Leave a comment